Κοινές δηλώσεις του Πρωθυπουργού και του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, κ. Ντ. Τουσκ


_ABP7665Αλέξης Τσίπρας: Οι συζητήσεις είναι πάντοτε εποικοδομητικές και ουσιαστικές ακόμα κι όταν  είμαστε σε δύσκολες περιστάσεις. Αν και το τελευταίο διάστημα στην Ε.Ε. αντιμετωπίζουμε δύσκολες περιστάσεις, αλλά είναι αυτή είναι και η πρόκληση που έχουμε μπροστά μας, να ανταποκριθούμε στα δύσκολα.

Είχαμε σήμερα την ευκαιρία ενόψει της Συνόδου Κορυφής να συζητήσουμε και τα θέματα που θα μας απασχολήσουν στην επικείμενη Σύνοδο.

Αναφορικά με το πρώτο ζήτημα το οποίο έχει και βαρύνουσα σημασία για μας, στη διαχείριση,  δηλαδή, των μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών:

Υπογραμμίσαμε ότι συνιστά μια διεθνή και ευρωπαϊκή πρόκληση η αποτελεσματική αντιμετώπιση του μεγάλου αυτού προβλήματος και απαιτείται κοινή ευρωπαϊκή προσέγγιση με σεβασμό στις αρχές του διεθνούς Δικαίου και της Ε.Ε. Με σεβασμό στην αλληλεγγύη και στην ανάγκη για δίκαιο επιμερισμό των βαρών. Η θέση μας αυτή βασίζεται στην εμπειρία μας από τη διαχείριση του τεράστιου προσφυγικού και μεταναστευτικού ρεύματος και στο δυσανάλογο βάρος που ο ελληνικός λαός έχει κληθεί μέχρι σήμερα να σηκώσει. Βάρος, το οποίο αντιμετωπίζουμε με ανθρωπισμό, με μεγάλο κόστος, σεβόμενοι όμως πάντοτε τις ευρωπαϊκές μας υποχρεώσεις και αναδεικνύοντας τις αξίες μας. Διότι η Ε.Ε. βασίστηκε πάνω σε κάποιες αξίες, ιδρυτικές αξίες και σήμερα καλείται, αντιμετωπίζοντας ίσως τη μεγαλύτερη προσφυγική κρίση, τη μεγαλύτερη κρίση μετακίνησης πληθυσμών από το Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο, να ξαναβρεί αυτές τις αξίες.

Τονίσαμε στον Πρόεδρο Τουσκ, τη σημασία που έχει να εντατικοποιηθούν οι προσπάθειες για την επίλυση του συριακού προβλήματος και την εξεύρεση λύσης για ειρήνη, για αποτελεσματική αντιμετώπιση της τρομοκρατίας, για τον τερματισμό κάθε επίθεσης σε άμαχους και παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας στους εκατοντάδες χιλιάδες Σύριους πολίτες που χρειάζονται αυτή τη βοήθεια.

Παράλληλα συμφωνήσαμε ότι είναι απαραίτητο να επιταχυνθεί η πρόοδος εφαρμογής του συνόλου των αποφάσεων που έχουμε λάβει και που αφορούν κάθε στάδιο της διαχείρισης των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών. Τη στήριξη του Λιβάνου και της Ιορδανίας και την εφαρμογή του σχεδίου δράσης Ε.Ε. – Τουρκίας με μείωση των ροών από την Τουρκία. Την εντατικοποίηση των επιχειρήσεων κατά των διακινητών στα παράλια. Την καθιέρωση μιας διαδικασίας επανεγκατάστασης από τη γείτονα χώρα, από την Τουρκία στην Ευρώπη.

Όλα αυτά, προκειμένου να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά το πρόβλημα και κυρίως να μην συνηθίσουμε στην ιδέα ότι καθημερινά θα μαθαίνουμε από τα ΜΜΕ για ναυάγια και για ανθρώπους που χάνουν τη ζωή τους στα νερά του Αιγαίου.

Επίσης, συμφωνήσαμε για την ενίσχυση της Frontex και την άμεση υποστήριξη των κρατών πρώτης γραμμής και των κρατών της βαλκανικής οδού με εξοπλισμό και στελεχιακό δυναμικό. Την αναβάθμιση των διαδικασιών ταυτοποίησης και καταγραφής στην Ελλάδα και την επιτάχυνση των διαδικασιών επιστροφής μεταναστών στις χώρες προέλευσής τους. Της επανεισδοχής μεταναστών στην Τουρκία, επίσης, επί τη βάσει του διμερούς μας πρωτοκόλλου επανεισδοχής και, βεβαίως, της μετεγκατάστασης προσφύγων στην Ευρώπη, από έναν αξιόπιστο, μόνιμο μηχανισμό μετεγκατάστασης.

Βεβαίως, συζητήσαμε και για την πρόσφατη απόφαση του ΝΑΤΟ, για τη δραστηριοποίηση του ΝΑΤΟ στην περιοχή, με κεντρικό σκοπό την υποβοήθηση των τουρκικών Αρχών στον εντοπισμό των διακινητών στις ακτές της Τουρκίας και στα τουρκικά χωρικά ύδατα και τονίσαμε τη σημασία που έχει, επίσης, η συνεργασία με τη Frontex και την επιχείρηση «ΠΟΣΕΙΔΩΝ» στο πλαίσιο αυτό, με διασφάλιση, προφανώς, των κυριαρχικών δικαιωμάτων και αρμοδιοτήτων της χώρας μας.

Υπογράμμισα στον Πρόεδρο Τουσκ ότι τούτη την ώρα, που η Ευρώπη βρίσκεται απέναντι σε πολύ σημαντικές προκλήσεις, εντός της Ευρώπης κυριαρχούν δύο αντιλήψεις για το μέλλον της. Η μία είναι μια φιλοευρωπαϊκή προσέγγιση, ανεξαρτήτως των σημαντικών διαφορών για την οικονομία, για την πολιτική ιδεολογία που μπορεί να έχουν οι φορείς αυτής της φιλοευρωπαϊκής αντίληψης και από την άλλη μεριά μια αντιευρωπαϊκή αντίληψη, που θεωρεί ότι τα προβλήματα μπορεί να τα λύνει καθένας μόνος του. Ή, χειρότερα, ότι τα προβλήματα αφορούν αυτούς που τα αντιμετωπίζουν, αρκεί να μην είναι στη δική μας την αυλή.

Η Ελλάδα ανήκει στην πρώτη οικογένεια, θα έλεγε κανείς. Και η κυβέρνηση της χώρας έχει δώσει έναν μεγάλο αγώνα για να αντιμετωπίσουμε τις μεγάλες προκλήσεις που έχουμε στην κατεύθυνση της περισσότερης συνυπευθυνότητας, της περισσότερης Ευρώπης. Μια σειρά από χώρες, κυρίως στο θέμα της προσφυγικής κρίσης, προβάλλουν μια αντίληψη ότι χρειάζεται λιγότερη Ευρώπη. Αυτές οι κυβερνήσεις δεν διστάζουν το τελευταίο διάστημα να επιτίθενται και εναντίον της Ελλάδας. Να προτείνουν την αντιμετώπιση του προβλήματος με κλείσιμο συνόρων, με τείχη ανάμεσα στις ευρωπαϊκές χώρες. Πιστεύουμε ότι αυτού του είδους η αντιμετώπιση θα οδηγήσει την Ευρώπη σε αδιέξοδο. Οι κοινές προκλήσεις δεν μπορούν παρά μονάχα να αντιμετωπιστούν με συντονισμένες δράσεις, με επιμερισμό υπευθυνότητας και όχι με προσπάθεια απόδοσης ευθυνών, με το περίφημο “blame game”, όπως έχουμε συνηθίσει στην αγγλοσαξωνική ορολογία.

Βρισκόμαστε σε μια εξαιρετικά δύσκολη περίοδο για την Ευρώπη. Πρέπει να προχωρήσουμε όλοι μαζί. Η Ελλάδα έχει αναλάβει μεγάλο βάρος της ευθύνης, ίσως δυσανάλογο σε σχέση με τις δυνάμεις της. Πρέπει να πω ότι σήμερα είμαστε στην ευχάριστη θέση να ανακοινώνουμε ότι έχουμε προχωρήσει τάχιστα στην ολοκλήρωση της κατασκευής των κέντρων υποδοχής στα νησιά, καθώς και των κέντρων μετεγκατάστασης στην ενδοχώρα. Υπήρξαν σχετικές ανακοινώσεις από τα συναρμόδια υπουργεία, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας που ανέλαβε σημαντικό μέρος του βάρους της ευθύνης, αλλά και του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής. Και βεβαίως, σήμερα βρισκόμαστε στην ευχάριστη θέση να έχουμε προχωρήσει αρκετά, αλλά αυτό δεν αρκεί. Ο αγώνας θα είναι καθημερινός για να ανταποκριθούμε στην υποχρέωσή μας να αναδεικνύουμε το ανθρώπινο πρόσωπο της Ευρώπης, απέναντι σε ανθρώπους που χρειάζονται τη βοήθειά μας και που έρχονται στη χώρα μας, προκειμένου να αποφύγουν τον πόλεμο και τις εξαιρετικά δυσάρεστες καταστάσεις που επικρατούν στην πατρίδα τους, απ` όπου φεύγουν, εγκαταλείπουν τις εστίες τους.

Βεβαίως, η συζήτησή μας σήμερα περιείχε και το κεντρικό θέμα της Συνόδου Κορυφής –ας μην το ξεχνάμε- που είναι το ζήτημα των σχέσεων Ε.Ε.-Ηνωμένου Βασιλείου. Ενημέρωσα τον Πρόεδρο Τουσκ για τη βούλησή μας να συμβάλουμε με καλή πίστη στην επίτευξη ενός ισόρροπου συμβιβασμού, ο οποίος θα ικανοποιεί τις βρετανικές επιδιώξεις, διαφυλάσσοντας όμως το κεκτημένο της Ε.Ε. Κατανοούμε απόλυτα το δικαίωμα του βρετανικού λαού να εκφραστεί με δημοψήφισμα για την πορεία των σχέσεών του με την Ε.Ε. Ο συμβιβασμός στον οποίο ελπίζω να καταλήξουμε σύντομα, θα πρέπει να διασφαλίζει τη διαρκή εξέλιξη του ενοποιητικού μας εγχειρήματος με γνώμονα την ανταπόκριση στις ανάγκες και στα προβλήματα του Ευρωπαίου πολίτη, αλλά και τον σεβασμό στις θεμελιώδεις Αρχές της Ένωσης. Στόχος μας, θα πρέπει να είναι η βελτίωση της λειτουργίας της Ένωσης, χωρίς εκπτώσεις στις θεμελιώδεις αρχές του ευρωπαϊκού οικοδομήματος και με έμφαση στην ενίσχυση της κοινωνικής διάστασης των πολιτικών μας. Και στο ζήτημα της Βρετανίας, όπως και στο Προσφυγικό, πρέπει να απαντήσουμε στις προκλήσεις με ενότητα, προχωρώντας όλοι μαζί μπροστά. Δεν είναι περίοδος για εξόδους. Δεν είναι περίοδος για exits. Είναι περίοδος για να ενώσουμε δυνάμεις και να αντιμετωπίσουμε τις μεγάλες παγκόσμιες και περιφερειακές προκλήσεις που έχουμε μπροστά μας και θέλω να ελπίζω ότι με αυτό το πνεύμα, όλοι οι εταίροι της ΕΕ θα μπορέσουμε να συμβάλουμε στο να ξεπεράσουμε τρεις παράλληλες κρίσεις: Την οικονομική, την προσφυγική και την κρίση ασφαλείας.

Ίσως ποτέ άλλοτε, από την ίδρυσή της η Ε.Ε. δεν αντιμετώπιζε τόσες μεγάλες και ταυτόχρονες κρίσεις, τόσα μέτωπα ταυτόχρονα. Και εδώ ίσως θα κριθεί η δυνατότητα της σημερινής ηγεσίας της, να ανταποκριθεί εποικοδομητικά, δημιουργικά, σ` αυτές τις παράλληλες κρίσεις, για να γυρίσει σελίδα προς τα μπρος.

 

Ντόναλντ Τουσκ: Ευχαριστώ τον Πρωθυπουργό, Αλέξη Τσίπρα, που με κάλεσε στην Αθήνα. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έχει συναντήσεις αυτή την εβδομάδα, προσπαθώντας να δει ποιες είναι οι μεγάλες προκλήσεις, τις οποίες αντιμετωπίζει η «ατζέντα» της Ευρώπης στο μέλλον: Η συμμετοχή της Μεγάλης Βρετανίας στην Ευρώπη, καθώς και η προσφυγική κρίση.

Έχω πάει στο Παρίσι, στο Βουκουρέστι, σε πολλές πρωτεύουσες, οι οποίες με δέχονται για να συζητήσω γι’ αυτά τα θέματα με έμφαση στο ζήτημα του Ηνωμένου Βασιλείου. Πολλά έχουν μπει στο τραπέζι και προσπαθούμε να βρούμε ποια είναι η πιο ισορροπημένη λύση. Προσπαθούμε να δούμε τη λύση εκείνη, ώστε το Ηνωμένο Βασίλειο να δώσει τις απαντήσεις που θέλει στους ψηφοφόρους του, χωρίς ωστόσο να πάμε πίσω στις ευρωπαϊκές αξίες. Ακόμη έχουμε πολλά δύσκολα μπροστά μας να τα λύσουμε.

Ο Πρωθυπουργός, κ. Τσίπρας, και εγώ μοιραστήκαμε τις ιδέες μας πάνω σε αυτά τα ζητήματα και δείξαμε ότι συγκλίνουμε σε πολλές από τις απόψεις μας. Σας ευχαριστώ γι’ αυτό και δηλώνω ότι χρειάζομαι τη βοήθειά σας κύριε Πρωθυπουργέ.

Τώρα, σε ό,τι αφορά το Μεταναστευτικό και την προσφυγική κρίση: Η κρίση του μεταναστευτικού ζητήματος που αντιμετωπίζουμε σήμερα «τεστάρει» τα όρια των αντοχών της Ευρώπης. Είναι ένα από τα μεγάλα ζητήματα που αντιμετωπίζει και η Ελλάδα, μιας που η Ελλάδα πλήττεται περισσότερο από αυτό το θέμα. Οι Έλληνες στα νησιά βλέπουμε ότι έχουν λάβει υποψηφιότητα για το βραβείο Νόμπελ, ακριβώς για τη βοήθεια που προσφέρουν στους ανθρώπους που είναι σε ανάγκη.

Η Ελλάδα δεν προκάλεσε η ίδια την κρίση αυτή, ούτε η Ευρώπη την προκάλεσε. Ο υποτιθέμενος αποκλεισμός της Ελλάδας από τη Συνθήκη του Σένγκεν, από αυτούς που πιστεύουν ότι αυτό θα είναι μια λύση, δεν είναι λύση. Και αυτή είναι η δική μου άποψη, την οποία εκφράζω δημοσίως. Το να εξαιρεθεί η Ελλάδα από τη Σένγκεν δεν λύνει κανένα απολύτως πρόβλημα. Δεν τερματίζει τον πόλεμο στη Συρία. Δεν τερματίζει το γεγονός ότι η Ευρώπη είναι ελκυστική για τους πρόσφυγες. Δεν δίνει μια λύση.

Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να προστατεύσουμε τα εξωτερικά σύνορά μας, αλλά με έναν τρόπο που θα χρειαστεί περισσότερη προσπάθεια και θα χρειαστεί και περισσότερη στήριξη από τους εταίρους μας στην Ευρώπη.

Την επόμενη εβδομάδα θα συνεχίσουμε τις συζητήσεις για να δούμε πού βρισκόμαστε και να δούμε ποιες είναι όλες οι διαστάσεις της κρίσης αυτής. Αυτό που θα κάνουμε είναι, όχι μόνο να ψάξουμε ίσως τις αιτίες που δεν μας ενδιαφέρει τόσο αυτή τη στιγμή, αλλά πώς θα μπορέσουμε να λύσουμε την κρίση και πώς θα μπορέσουμε να συμφωνήσουμε μαζί με την Τουρκία το πώς θα προχωρήσουμε.

Όσον αφορά το Μεταναστευτικό, δεν μπορούμε να αποφύγουμε να δούμε ποια είναι η κατάσταση στη Συρία, διότι ολόκληρος ο κόσμος ελπίζει ότι θα υπάρξει ειρήνη εκεί. Όλοι είναι έτοιμοι να συζητήσουν. Όμως, μετά τους ρωσικούς βομβαρδισμούς, οι ελπίδες μας μικραίνουν. Το καθεστώς εκεί ενισχύεται και η Ευρώπη κατακλύζεται με νέα κύματα προσφύγων και μεταναστών.

Θέλω, επίσης, να τονίσω ότι η Ευρώπη αναγνωρίζει όλες τις προσπάθειες που έχει αναλάβει η Ελλάδα στην οικονομική διάσταση του ζητήματος. Μετά τη συζήτηση που είχαμε σήμερα με τον Πρωθυπουργό κ. Τσίπρα, είμαι πιο αισιόδοξος. Ακόμη και για την τρέχουσα διαδικασία αξιολόγησης.

Να ολοκληρώσω λέγοντας άλλη μια φορά, σας ευχαριστώ, κύριε Πρωθυπουργέ, σε ευχαριστώ, Αλέξη, για την εποικοδομητική αυτή συνάντηση που είχαμε και τη συζήτηση που θα μας επιτρέψει να προχωρήσουμε μαζί και να αναλύσουμε όλες τις προκλήσεις που έχουμε.

Σας ευχαριστώ πολύ.