Ο απερχόμενος Πρωθυπουργός Λουκάς Παπαδήμος θα συναντηθεί σήμερα στις 20:30 με τον νέο Πρωθυπουργό Παναγιώτη Πικραμμένο (Μέγαρο Μαξίμου).

Ο ελληνικός λαός έκανε τις επιλογές του. Θα ήθελα να σημειώσω ότι έχουμε διανύσει μεγάλο μέρος της δύσκολης πορείας για την εξυγίανση και ανόρθωση της οικονομίας και για τη διαμόρφωση συνθηκών βιώσιμης ανάπτυξης. Και πιστεύω ότι έχει μεγάλη σημασία να διασφαλιστεί η σταθερότητα, η εμπιστοσύνη και η αλληλεγγύη προκειμένου να ολοκληρώσουμε την προσπάθεια της ανόρθωσης της οικονομίας και να μην πάνε χαμένες οι θυσίες του ελληνικού λαού, αλλά αντιθέτως να δικαιωθούν και να αποδώσουν.

Λ. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ Ήρθα να ασκήσω το εκλογικό μου δικαίωμα. Η ψήφος του πολίτη είναι η κορυφαία στιγμή της Δημοκρατίας. Όλοι συμφωνούμε ότι αυτές οι εκλογές είναι , ίσως, οι πιο κρίσιμες, και σήμερα ο καθένας μας θα σταθμίσει και θα αποφασίσει όχι μόνο για το ποιος θα κυβερνήσει τη χώρα αλλά και ποια θα είναι η πορεία της Ελλάδας τις επόμενες δεκαετίες.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ Εκτιμάτε ότι θα έχουμε από βδομάδα κυβέρνηση;

Λ. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ Πιστεύω πως ναι.

- την κατάρτιση, ύστερα από διαπραγματεύσεις με την τρόικα, του νέου οικονομικού προγράμματος της Ελλάδος για την τριετία 2012-2014

- την διαπραγμάτευση του δεύτερου πακέτου χρηματοδότησης της Ελλάδος ύψους 130 δισ. ευρώ και την σύναψη της νέας δανειακής σύμβασης

- την αναδιάρθρωση του ελληνικού δημόσιου χρέους, με σκοπό να μειωθούν δραστικά οι δανειακές υποχρεώσεις του ελληνικού λαού.

Το έργο αυτό και η κύρια αποστολή της κυβέρνησης ολοκληρώθηκε.

Η Ελλάδα απέφυγε τον άμεσο κίνδυνο χρεοκοπίας και διαμορφώθηκαν οι καλύτερες δυνατές συνθήκες -που όμως εξακολουθούν να είναι ιδιαίτερα δύσκολες- ώστε να συνεχιστεί η προσπάθεια για την ανασυγκρότηση και την ανόρθωση της οικονομίας.

Όπως γνωρίζετε, στη διάρκεια των περασμένων έξι μηνών δεν περιοριστήκαμε μόνο στην κατάρτιση του δεύτερου οικονομικού προγράμματος, τη σύναψη της νέας δανειακής σύμβασης και στη συμφωνία για την αναδιάρθρωση του χρέους.

Αλλά, αναπτύξαμε ένα εύρος κυβερνητικών δράσεων και πραγματοποιήσαμε διαρθρωτικές αλλαγές σε πολλούς τομείς για την εξυγίανση του κράτους και για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, που αποτελούν ουσιαστικές προϋποθέσεις για την οικονομική ανάπτυξη.

Σε προηγούμενη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου –τη συνεδρίαση που είχαμε όταν προτείναμε τη διάλυση της Βουλής- αναφέρθηκα συνοπτικά στις πολιτικές που προωθήσαμε οι οποίες θα στηρίξουν την ανάκαμψη της οικονομίας.

Δεν θέλω σήμερα να επαναλάβω όσα συνόψισα πριν, αλλά πιστεύω ότι οι σχετικές πρωτοβουλίες που αναλήφθηκαν, τα προγράμματα που άρχισαν να υλοποιούνται και οι νομοθετικές ρυθμίσεις που ψηφίσθηκαν από την Βουλή, θα έχουν θετική επίδραση στην οικονομική δραστηριότητα στο μέλλον, εφόσον, βεβαίως, συνεχιστεί η εφαρμογή τους με συνέπεια και αποτελεσματικότητα.

Και είναι προφανές ότι τα προγράμματα αυτά και αυτές οι ρυθμίσεις δεν είναι δυνατόν να έχουν αποτέλεσμα σε ένα-δύο μήνες, διότι τα περισσότερα υιοθετήθηκαν και άρχισαν να εφαρμόζονται από τις αρχές του έτους ή από τα μέσα Φεβρουαρίου.

Θα ήθελα όμως να αναφερθώ πολύ σύντομα στο νομοθετικό έργο αυτής της κυβέρνησης και της Βουλής κατά τους προηγούμενους έξι μήνες. Το έργο αυτό πραγματοποιήθηκε με την δική σας ευθύνη και ουσιαστική συμβολή και μετά από εκτενείς συζητήσεις, ενίοτε έντονες, στο Υπουργικό Συμβούλιο.

Θα ήθελα εδώ να αναφέρω ότι ψηφίστηκαν συνολικά 48 νομοθετήματα (31 Νομοσχέδια, 3 Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου, 13 Διεθνείς Συμβάσεις μεταξύ άλλων).

Νομίζω ότι είναι ο μεγαλύτερος αριθμός νομοθετημάτων που ψηφίστηκαν σε μια περίοδο 5 μηνών έως τις 10 Απριλίου, δηλαδή από τις αρχές Νοεμβρίου έως τις αρχές Απριλίου.

Και όπως γνωρίζετε, πολλά από τα νομοσχέδια αυτά ήταν σύνθετα πολυνομοσχέδια που περιλαμβάνουν ρυθμίσεις, οι οποίες αφορούν διάφορους τομείς.

Βεβαίως, όλοι συμφωνούμε ότι οι νόμοι έχουν σημασία και αποτέλεσμα όταν εφαρμόζονται. Και η εμπειρία από το παρελθόν δεν είναι συχνά ενθαρρυντική. Ωστόσο, χωρίς τη διαμόρφωση, χωρίς την υιοθέτηση του κατάλληλου νομοθετικού πλαισίου, δεν είναι εφικτή η εύρυθμη και αποτελεσματική λειτουργία της οικονομίας, της κοινωνίας, της δημοκρατίας.

Ειδικότερα, θέλω να επισημάνω ότι πολλά από τα νομοθετήματα που ψηφίστηκαν – και τα περισσότερα με μεγάλη πλειοψηφία από τη Βουλή – αποτελούν ένα αναγκαίο και ουσιαστικό υπόβαθρο για την εξυγίανση και ανάπτυξη της οικονομίας.

Και η επόμενη κυβέρνηση θα πρέπει να μεριμνήσει για την αποτελεσματική εφαρμογή τους, προκειμένου να αποδώσουν τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα.
 
Τέλος, θα ήθελα να ολοκληρώσω με λίγα λόγια για τη λειτουργία του Υπουργικού Συμβουλίου της Κυβέρνησης Συνεργασίας.

Η κυβέρνηση αυτή ήταν για τους περισσότερους μια πρωτόγνωρη εμπειρία. Πιστεύω ότι σταδιακά διαμορφώθηκε ένα πολύ καλό κλίμα συνεργασίας και εμπιστοσύνης μεταξύ των μελών του Υπουργικού Συμβουλίου που εκπροσωπούν διαφορετικά κόμματα ή ανήκουν στο ίδιο κόμμα, αλλά μπορεί να έχουν διαφορετικές απόψεις για συγκεκριμένα θέματα. Και διαφορετικές απόψεις πάντα θα υπάρχουν.

Πιστεύω ότι είναι όχι μόνο θεμιτές, αλλά και χρήσιμες προκειμένου να αντιμετωπισθούν δύσκολα προβλήματα, δύσκολα θέματα και μπορούν να συμβάλουν στην διαμόρφωση συνθετικών λύσεων. Και αυτό έγινε πολλές φορές.
 
Ο καθένας στον τομέα του εργάστηκε ώστε να αλλάξουν πολλά. Βεβαίως, υπήρξαν και καθυστερήσεις και κάποιες αστοχίες και ενίοτε δυσλειτουργίες, ιδιαίτερα κατά τους πρώτους μήνες της θητείας αυτής της κυβέρνησης.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι διαφορετικές προσεγγίσεις δεν οδήγησαν σε σύγκλιση των θέσεων, όπως βλέπουμε ακόμη και τώρα στο χειρισμό κάποιων θεμάτων. Όμως, συνολικά, o απολογισμός αυτών των έξι μηνών πιστεύω ότι είναι ιδιαίτερα θετικός.
 
Τέλος, όπως είχα επισημάνει και σε προηγούμενη συνεδρίαση, στο διάστημα λειτουργίας αυτής της κυβέρνησης πετύχαμε και κάτι ακόμα.

Δείξαμε, σε αντίθεση με την εμπειρία του παρελθόντος ότι, όταν οι συνθήκες το απαιτούν, μπορούμε να βάζουμε κατά μέρος τις πολιτικές και ιδεολογικές διαφορές μας, να συνθέτουμε απόψεις και να παίρνουμε αποφάσεις για το συμφέρον της χώρας και των πολιτών της, αγνοώντας το πρόσκαιρο πολιτικό κόστος.

Γι’ αυτό θέλω να ευχαριστήσω όλους σας θερμά, και τον καθένα χωριστά, για τη συνεργασία που είχαμε και τη συμβολή σας στο κυβερνητικό έργο.
 
Σε λίγες μέρες θα παραδώσουμε τη σκυτάλη στην κυβέρνηση που θα προκύψει από το αποτέλεσμα των εκλογών της Κυριακής. Σε αυτές τις εκλογές κρίνεται ο στρατηγικός προσανατολισμός της Ελλάδας.

Κρίνεται το μέλλον της χώρας τις επόμενες δεκαετίες, κι όχι απλώς το ποιά κυβέρνηση θα σχηματιστεί μετά τις εκλογές. Γι αυτό πιστεύω ότι ο δημόσιος διάλογος πρέπει να επικεντρώνεται και στην καλύτερη κατανόηση της πραγματικότητας.

Είμαι όμως βέβαιος ότι οι αποφάσεις των πολιτών θα είναι στραμμένες στο αύριο και όχι στο χθές.

Υπό την προεδρία του Πρωθυπουργού Λουκά Παπαδήμου θα συνεδριάσει στη Βουλή αύριο, Τετάρτη 2 Μαΐου, στις 12:00, το Υπουργικό Συμβούλιο. Τα θέματα της ημερήσιας διάταξης είναι:

1. Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου: Περί των όρων της σύμβασης προεγγραφής που αφορά την ενίσχυση του κεφαλαίου πιστωτικών ιδρυμάτων. (Εισηγητής: Υπουργός Οικονομικών κ. Φ. Σαχινίδης)

2. Πρόταση του Υπουργικού Συμβουλίου για την έκδοση Προεδρικού Διατάγματος περί διορισμού μέλους του Συμβουλίου Νομισματικής Πολιτικής της Τράπεζας της Ελλάδος. (Εισηγητής: Υπουργός Οικονομικών κ. Φ. Σαχινίδης)

3. Υλοποίηση των δράσεων που απορρέουν από το Δεύτερο Οικονομικό Πρόγραμμα. (Εισηγητής: Πρωθυπουργός)

Στις 14:00 θα συνεδριάσει υπό τον Πρωθυπουργό το Κυβερνητικό Συμβούλιο Μεταρρύθμισης της Δημόσιας Διοίκησης, των ΝΠΔΔ και των ΟΤΑ.

Ο Πρωθυπουργός κ. Λουκάς Παπαδήμος θα συναντηθεί σήμερα, Δευτέρα 30 Απριλίου, στις 15.00 στο Μέγαρο Μαξίμου με τους προέδρους των επτά μεγαλύτερων διμερών επιμελητηρίων.

Συγκεκριμένα, οι συμμετέχοντες στη συνάντηση με τον Πρωθυπουργό είναι οι εξής: Γιάννος Γραμματίδης, Πρόεδρος Ελληνο-Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου, Χάρης Οικονομόπουλος, Πρόεδρος Ελληνο-Βρετανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου, Χριστόφορος Χατζόπουλος, Πρόεδρος Ελληνο-Γαλλικού Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου, Μιχάλης Μαΐλλης, Πρόεδρος Ελληνο-Γερμανικού Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου, Ιωάννης Τσαμίχας, Πρόεδρος Ελληνο-Ιταλικού Επιμελητηρίου, Μιλτιάδης Μαρουλίδης, Πρόεδρος Ελληνο-Ολλανδικού Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου, Κωνσταντίνος Μαρινάκης, Πρόεδρος Ελληνο-Σουηδικού Επιμελητηρίου, Κωνσταντίνος Λαμπρινόπουλος, Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρεία Διοικήσεως Επιχειρήσεων (ΕΕΔΕ).

Με αφορμή σημερινό δημοσίευμα και για την αποκατάσταση της αλήθειας επισημαίνεται ότι:

Είναι απολύτως ανακριβές ότι είναι αφορολόγητες οι αποδοχές και οι λοιπές αμοιβές που απέκτησε ο πρωθυπουργός κ. Λουκάς Παπαδήμος κατά την περίοδο που ήταν αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Όλες οι αμοιβές φορολογήθηκαν κανονικά. Ο φόρος που αναλογεί ωστόσο καταβάλλεται υποχρεωτικά απευθείας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως ορίζουν οι αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και γι’ αυτό δεν εμφανίζεται στο εκκαθαριστικό. Αν και οι σχετικές αμοιβές δεν υπόκεινται σε πρόσθετη εθνική φορολογία, ο πρωθυπουργός έχει καταβάλει και όλες τις έκτακτες εισφορές της τελευταίας τριετίας.

Σημειώνεται ότι ο πρωθυπουργός δεν λαμβάνει σύνταξη από την Τράπεζα της Ελλάδος, ούτε από το Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Είναι γνωστό επίσης ότι ο Λουκάς Παπαδήμος, από την πρώτη στιγμή της ανάληψης των καθηκόντων του, παραιτήθηκε από την πρωθυπουργική αποζημίωση.

Η εξωστρέφεια είναι το μέλλον της οικονομίας μας εάν θέλουμε η οικονομία μας να έχει μέλλον. Αυτό είναι το κεντρικό μήνυμα που θέλω να σας μεταδώσω. Και με ιδιαίτερη χαρά σας χαιρετίζω σήμερα στο Συνέδριο που διοργανώνει ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Εξαγωγέων (ΠΣΕ), ο Σύνδεσμος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος (ΣΕΒΕ) και ο Σύνδεσμος Εξαγωγέων Κρήτης (ΣΕΚ), με θέμα την Εθνική Στρατηγική για τις Εξαγωγές.

Θέλω να συγχαρώ τους τρεις Συνδέσμους Εξαγωγέων για την πρωτοβουλία τους να συνδιοργανώσουν αυτή τη σημαντική και επίκαιρη ημερίδα. Γιατί η ενίσχυση της εξωστρέφειας των επιχειρήσεων και, γενικότερα, της ελληνικής οικονομίας πρέπει να είναι κύριος μοχλός για την ανάκαμψη και τη βιώσιμη ανάπτυξή της.

I. Η εξωστρέφεια ως κινητήρια δύναμη βιώσιμης ανάπτυξης

Η ισορροπημένη και βιώσιμη ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας που λειτουργεί μέσα σε μια έντονα ανταγωνιστική παγκόσμια αγορά, πρέπει να στηρίζεται σε υγιή άνοδο της εσωτερικής ζήτησης και σε μια δυναμική εξαγωγική δραστηριότητα.

Η οικονομική εξωστρέφεια παράγει θέσεις εργασίας, εισάγει και εξάγει γνώση και τεχνολογία, εμβολιάζει την εγχώρια οικονομία με ανταγωνισμό. Δημιουργεί, σε συνδυασμό με μια υγιή εσωτερική ζήτηση, συνθήκες μεγαλύτερης οικονομικής σταθερότητας και ένα ισορροπημένο αναπτυξιακό πρότυπο.

Ιδιαίτερα για μια μικρή, ανοιχτή οικονομία όπως η ελληνική, η εξαγωγική δραστηριότητα είναι καθοριστικός παράγοντας οικονομικής ευημερίας. Και έχει ακόμα μεγαλύτερη σημασία στο πλαίσιο της ενιαίας αγοράς της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην οποία η Ελλάδα εξάγει την πλειονότητα των αγαθών και υπηρεσιών της (το 65% των εξαγωγών αγαθών εκτός των καυσίμων) και καρπώνεται εισοδήματα στο κοινό, αξιόπιστο νόμισμα, το ευρώ.

Τα πλεονεκτήματα του ενιαίου νομίσματος και της ενιαίας αγοράς μπορούν να μοχλευθούν μέσω της εξωστρέφειας της οικονομίας. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η ενιαία αγορά και το κοινό μας νόμισμα, παρά την κρίση των τελευταίων ετών, είχαν οδηγήσει σε σημαντική βελτίωση του βιοτικού επίπεδου των Ελλήνων. Συγκεκριμένα, στην περίοδο 2000-2008 πριν εκδηλωθεί η κρίση, το κατά κεφαλήν πραγματικό εισόδημα στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά 28%.

Η μεγάλη πλειονότητα του ελληνικού λαού αναγνωρίζει τα ουσιαστικά, πολλαπλά και διαρκή πλεονεκτήματα της ευρωπαϊκής ενοποίησης και του ευρώ για τη χώρα μας. Πρέπει να τα υπερασπιζόμαστε με εγρήγορση, ιδίως απέναντι σε κραυγές ευρωφοβίας και τάσεις περιθωριοποίησης. Και πρέπει να εφαρμόσουμε τις κατάλληλες πολιτικές που μεγιστοποιούν τα οφέλη, αξιοποιούν τις ευκαιρίες αλλά και είναι συνεπείς με την ενιαία νομισματική πολιτική που διασφαλίζει τη σταθερότητα των τιμών.

II. Ανταγωνιστικότητα και εξαγωγική επίδοση

Όμως, μετά την ένταξή μας στο ευρώ δεν κατορθώσαμε να αξιοποιήσουμε επαρκώς τα πλεονεκτήματα και τις δυνατότητες της ενιαίας αγοράς και του κοινού νομίσματος. Η συνεχής απώλεια ανταγωνιστικότητας της οικονομίας μέσα στο παγκοσμιοποιημένο οικονομικό περιβάλλον είχε ως συνέπεια τη συνεχή αύξηση του ελλείμματος εξωτερικών συναλλαγών αλλά συνέβαλε και στη διεύρυνση του δημοσιονομικού ελλείμματος.

Πράγματι, δεν χρειάζεται να σας υπενθυμίσω ότι η κρίση της ελληνικής οικονομίας εκδηλώθηκε όταν τα δύο αυτά ελλείμματα – το δημοσιονομικό και το εξωτερικό – διαμορφώθηκαν επί σειρά ετών σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα και είχαν ως αποτέλεσμα την αύξηση του δημοσίου χρέους σε υπερβολικό επίπεδο, το οποίο χρηματοδοτούνταν κατά τα 2/3 με εξωτερικό δανεισμό.

Και ήλθε η ώρα που οι δανειστές δεν ήταν πλέον διατεθειμένοι να συνεχίσουν να χρηματοδοτούν την Ελλάδα. Το γεγονός αυτό απoτέλεσε το έναυσμα της επώδυνης και συνεχιζόμενης προσαρμογής της οικονομίας.

Η απολεσθείσα ανταγωνιστικότητα ανακτάται σιγά-σιγά κατά τα τελευταία δύο χρόνια, με την εφαρμογή του οικονομικού προγράμματος και με τις θυσίες του ελληνικού λαού. Πράγματι, κατά τη διετία 2010-2011 ανακτήσαμε ήδη το ήμισυ της συνολικής απώλειας ανταγωνιστικότητας κόστους της περιόδου 2001-2009 έναντι των ευρωπαίων εταίρων μας. Έως το τέλος του 2012 εκτιμάται ότι θα έχουν ανακτηθεί τα 2/3 (ή 3/4) αυτής της απώλειας. Εντός του 2013, η οικονομία μας θα έχει πιθανότατα υψηλότερη ανταγωνιστικότητα σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2000.

Η βελτίωση του εξωτερικού ισοζυγίου αποτυπώνει σε σημαντικό βαθμό τη σταδιακή ανάκαμψη της ανταγωνιστικότητας και την αυξανόμενη εξωστρέφεια των ελληνικών επιχειρήσεων. Συγκεκριμένα, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών έχει μειωθεί κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες, από 14,9% του ΑΕΠ ΤΟ 2008 σε 9,8% το 2011, ενώ το 2001 ήταν 7,2%.

Αυτές οι εξελίξεις είναι βέβαια ενθαρρυντικές. Απομένουν όμως πολλά να γίνουν για να αποδειχθούν διατηρήσιμες, εφόσον οφείλονται εν μέρει στη ραγδαία πτώση των εισαγωγών λόγω της εγχώριας οικονομικής ύφεσης. Πράγματι, ο εξαγωγικός τομέας της χώρας εξακολουθεί να είναι περιορισμένος σε σχέση με τις εισαγωγές. Η αξία των εξαγωγών (αγαθών και υπηρεσιών) παραμένει περίπου στα 4/5 της αξίας των εισαγωγών.(Σημείωση 1)

Επίσης, η σχετική συμβολή των ελληνικών εξαγωγών (αγαθών και υπηρεσιών) στη συνολική οικονομική δραστηριότητα παραμένει χαμηλή, περίπου 23% του ΑΕΠ το 2011. Τα αντίστοιχα ποσοστά για τις ευρωπαϊκές μεσογειακές χώρες κυμαίνονται στο 30%.2 Άλλες ευρωπαϊκές χώρες απέφυγαν την ύφεση ή εξέρχονται από την ύφεση με κύριο μοχλό τις εξαγωγές, έχοντας επωφεληθεί από μια εξωστρεφή και ευέλικτη οικονομία για να αντιμετωπίσουν την κρίση.

Παρ’ όλα αυτά, η πρόσφατη αύξηση των εξαγωγών έχει δημιουργήσει μια δυναμική που έχει συμβάλει στην στήριξη της οικονομικής δραστηριότητας και είναι απολύτως απαραίτητη για την ανάκαμψη της οικονομίας. Η εσωτερική ζήτηση των τελευταίων ετών πριν από την κρίση είχε βασιστεί στην μη βιώσιμη υπερχρέωση του δημόσιου τομέα της οικονομίας. Κάτι τέτοιο δεν μπορεί και δεν πρέπει πια να ξανασυμβεί. Με εντατική και συστηματική προσπάθεια, ο εξαγωγικός κλάδος μπορεί και πρέπει να καταστεί κινητήρια δύναμη βιώσιμης ανάπτυξης στη χώρα μας.

Προϋπόθεση βέβαια για να αποδώσει μια εξωστρεφής στρατηγική ανάπτυξης είναι να ενισχυθεί η ενεργός ζήτηση στην ευρωπαϊκή και διεθνή οικονομία. Η αυξανόμενη έμφαση στην ανάπτυξη που ήδη διαφαίνεται στην Ευρώπη δημιουργεί ελπίδες και προσδοκίες ταχύτερης εξόδου από την κρίση. Όμως για να καρπωθούμε τα οφέλη μιας ευρωπαϊκής στροφής προς την ανάπτυξη πρέπει οι ίδιοι να είμαστε έτοιμοι: πρέπει να συνεχίσουμε την προσπάθεια εξυγίανσης του κράτους, να διαμορφώσουμε πρωτογενή δημοσιονομικά πλεονάσματα, και να αποκαταστήσουμε την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας μας.

ΙΙΙ. Εθνική Στρατηγική για τις Εξαγωγές

Η ελληνική οικονομία έχει πολλαπλά συγκριτικά πλεονεκτήματα σε σχέση με πολλές άλλες χώρες. Τέτοια είναι η γεωγραφική της θέση, ο ορυκτός της πλούτος, το καλά καταρτισμένο εργατικό δυναμικό, ένα αναπτυσσόμενο δίκτυο υποδομών, η παράδοση στο εμπόριο και η εξωστρέφεια πολλών Ελλήνων σε συνδυασμό με την ελληνική διασπορά.

Η αξιοποίηση των συγκριτικών μας πλεονεκτημάτων για την ενίσχυση αναπτυξιακής δραστηριότητας απαιτεί την αποτελεσματική εφαρμογή συγκεκριμένης στρατηγικής, της Εθνικής Στρατηγικής για τις Εξαγωγές, δηλαδή ολοκληρωμένων και στοχευμένων μεταρρυθμίσεων και κατάλληλης οικονομικής πολιτικής.

ΙΙΙ.

1. Επιχειρηματικό περιβάλλον

Πράγματι, η επιτυχία μιας εθνικής στρατηγικής για τις εξαγωγές δεν εξαρτάται μόνο από το κόστος εργασίας και παραγωγής, το οποίο πάντως παραμένει σημαντικός παράγοντας ανταγωνιστικότητας για όλες τις χώρες. Εξαρτάται επίσης από το επιχειρηματικό περιβάλλον. Δεν πρέπει να λησμονούμε ότι η εξαγωγική δραστηριότητα ξεκινάει από την επιχειρηματικότητα στην εγχώρια αγορά.

Το επιχειρηματικό περιβάλλον της οικονομίας είναι καθοριστικό για τη δημιουργία όλων των κατάλληλων προϋποθέσεων για εξωστρεφή επιχειρηματική δραστηριότητα. Γι’ αυτό και πολλές από τις δράσεις του Δεύτερου Οικονομικού Προγράμματος αποσκοπούν στη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος έμμεσα (με την προγραμματιζόμενη μεταρρύθμιση του φορολογικού συστήματος και τις διαρθρωτικές αλλαγές στην αγορά εργασίας) ή άμεσα (με συγκεκριμένες δράσεις για το επιχειρηματικό πλαίσιο).

Επομένως, για να εκμεταλλευτούμε τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της χώρας μας, χρειάζεται να συνεχίσουμε και να ενισχύσουμε τις κατάλληλες διαρθρωτικές πολιτικές, δημιουργώντας το αναγκαίο ρυθμιστικό πλαίσιο που θα προάγει την εξαγωγική δραστηριότητα, χωρίς παρεμβατισμό.

Συγκεκριμένα, είναι αναγκαία η δραστική μείωση της γραφειοκρατίας και η άρση των άλλων επιχειρηματικών εμποδίων γενικότερα, και ειδικότερα όσον αφορά τις εξαγωγικές επιχειρήσεις. Διότι οι εξαγωγές ξεκινούν στην εγχώρια οικονομία η οποία πρέπει να καταστεί δυναμικότερη σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Για αυτό το σκοπό, ο πρόσφατος αναπτυξιακός Νόμος 4072 του Απριλίου 2012 προβλέπει πιο ευέλικτες επιχειρησιακές μορφές, και περιλαμβάνει νομοθετικές ρυθμίσεις για τη μείωση της γραφειοκρατίας, την περαιτέρω απελευθέρωση του εμπορίου, και την απλούστευση των διαδικασιών. Η υλοποίηση αυτών των νομοθετικών ρυθμίσεων πρέπει να είναι προτεραιότητα της επόμενης ελληνικής κυβέρνησης.

2. Η ρευστότητα της οικονομίας και η χρηματοδότηση των εξαγωγών

Ένας άλλος σημαντικός παράγοντας ανταγωνιστικότητας στη σημερινή συγκυρία είναι η ρευστότητα της οικονομίας και η χρηματοδότηση των εξαγωγικών επιχειρήσεων. Όπως και για το σύνολο της οικονομίας, οι τράπεζες έχουν έναν κομβικό ρόλο στην στήριξη της εξαγωγικής δραστηριότητας της χώρας. Οφείλουν λοιπόν να στηρίξουν την πραγματική οικονομία, να κινηθούν με ταχύτητα, να κινητοποιήσουν διαθέσιμους πόρους και να χρηματοδοτήσουν τον εξαγωγικό κλάδο.

Υπενθυμίζω ότι με τη νέα δανειακή συμφωνία έχουμε εξασφαλίσει τη χρηματοδότηση της Ελλάδας έως το 2014. Το Δεύτερο Οικονομικό Πρόγραμμα εμπεριέχει σημαντικά αναπτυξιακά στοιχεία και αν μείνουμε σταθερά προσηλωμένοι στην επίτευξη των στόχων μας και υλοποιήσουμε αποτελεσματικά τις μεταρρυθμίσεις που έχουμε αποφασίσει, αναμένεται σταθεροποίηση και ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας στο δεύτερο ήμισυ του 2013.

Η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών και η ενίσχυση της ρευστότητάς τους στους επόμενους μήνες θα διαμορφώσουν καλύτερες συνθήκες για τη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων, ενώ το κράτος θα μπορέσει να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του, όπως η επιστροφή του εξαγωγικού ΦΠΑ.
Σ’ αυτό το πλαίσιο, με τη συμβολή των ευρωπαϊκών κονδυλίων, και τη συνεργασία μεταξύ ελληνικής κυβέρνησης και άλλων φορέων, Ευρωπαϊκής Επιτροπής και Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, έχουν ξεκινήσει από τις αρχές του έτους πολλαπλές προσπάθειες για την ενίσχυση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών πόρων για την πραγματική οικονομία και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Τα αποτελέσματα των προσπαθειών αυτών θα γίνουν αισθητά κατά τους επόμενους μήνες. Σημαντική προς αυτή την κατεύθυνση είναι η συμφωνία της 21ης Μαρτίου 2012 για τη δημιουργία Ταμείου Εγγυοδοσίας με τη συμβολή της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων μέσω μόχλευσης 500 εκατομμυρίων ευρώ από το ΕΣΠΑ.

Αυτή η πρωτοβουλία θα βοηθήσει και τον εξαγωγικό τομέα, στηρίζοντας εκτός των άλλων την προχρηματοδότηση και προετοιμασία των εξαγωγών μέσω της χρηματοδότησης των κεφαλαίων κίνησης των επιχειρήσεων. Παράλληλα, μελετάται η πιθανή μεταφορά αναπτυξιακών πόρων από το ΕΣΠΑ για την ενίσχυση των εξαγωγικών κλάδων με συγκριτικά πλεονεκτήματα.

Θετική αναμένεται επίσης να είναι η συνέχιση μέχρι το τέλος του 2012 της εγγύησης χαμηλότοκων δανείων από το Εθνικό Ταμείο Επιχειρηματικότητας και Ανάπτυξης (ΕΤΕΑΝ), για την κάλυψη δαπανών αγοράς πρώτων υλών, εμπορευμάτων και υπηρεσιών, η οποία μπορεί να βοηθήσει στην προσπάθεια να υπερβούμε την ανεπάρκεια πιστώσεων για εισαγωγές πρώτων υλών που χρησιμοποιούνται στις εξαγωγές.

Τέλος, καλωσορίζω την πρόσφατη απόφαση για την υποστήριξη των εξαγωγικών επιχειρήσεων μέσω αύξησης του ποσού χρηματοδότησης για τις επιχειρήσεις που ασφαλίζονται στο πρόγραμμα «ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑ-Ο.Α.Ε.Π.», που ισχύει από τις 23 Απριλίου 2012.

3. Τεχνογνωσία εξωστρεφούς επιχειρηματικότητας

Είναι καθοριστικής σημασίας η συνδρομή των ίδιων των φορέων του εξαγωγικού κλάδου στην προσπάθεια ανάκτησης της ανταγωνιστικότητας. Σε συνδυασμό με τους αρμόδιους κρατικούς φορείς, πρέπει να αναπτυχθεί η τεχνογνωσία εξωστρεφούς επιχειρηματικότητας στις μικρομεσαίες ειδικά επιχειρήσεις. Η οργάνωση των επιχειρήσεων στον ευρωπαϊκό και διεθνή χώρο, η εκπροσώπησή τους, όπως και η διείσδυση των ελληνικών προϊόντων σε παλιές αλλά και κυρίως νέες αγορές, πολλές από τις οποίες σε ταχέως αναδυόμενες χώρες όπως της Μέσης Ανατολής και της Ασίας, απαιτεί συστηματική και λεπτομερή προσπάθεια.

Προσπάθεια που πρέπει να στηθεί σε στέρεες και διαρκείς βάσεις και να χρησιμοποιήσει όσο το δυνατόν περισσότερα σχήματα συνεργασίας προς όφελος των εξαγωγέων της χώρας μας.

Είναι χαρακτηριστικό ότι ενώ οι εξαγωγές έχουν σημειώσει αύξηση τα τελευταία χρόνια, η προστιθέμενη αξία τους φαίνεται να παραμένει στο σύνολό της συγκριτικά περιορισμένη λόγω του σχετικά χαμηλού τεχνολογικού τους περιεχομένου, αλλά και της διαφοροποίησης και ποιότητας των προϊόντων. (Σημείωση 3)

Χρειάζεται λοιπόν ιδιαίτερη έμφαση στην αύξηση της προστιθέμενης αξίας των εξαγωγών μας, όπως στη μεταποίηση πρωτογενών προϊόντων σε εξαγώγιμα προϊόντα πολλαπλάσιας προστιθέμενης αξίας. Με αυτό τον τρόπο μπορεί ο πρωτογενής τομέας των τροφίμων, να αναπτυχθεί περαιτέρω, ενώ ο εγχώριος βιοτεχνικός και βιομηχανικός κλάδος να ενισχυθεί με επενδύσεις και νέες θέσεις εργασίας.

ΙV. Ευρωπαϊκή αλληλεγγύη

Είναι ενθαρρυντικό ότι σε όλη αυτή την προσπάθεια έχουμε ένα σημαντικό σύμμαχο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμπαρίσταται ουσιαστικά στην Ελλάδα και συμμερίζεται απόλυτα την άποψη ότι η διευκόλυνση και προώθηση των εξαγωγών θα συμβάλει αποφασιστικά στην ανάπτυξη.

Συγκεκριμένα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω της Ομάδας Δράσης (Task Force) παρέχει ουσιαστική τεχνογνωσία που υποστηρίζει αποτελεσματικά την Εθνική Στρατηγική για τις Εξαγωγές.

Η διευκόλυνση των εξαγωγικών διαδικασιών αποτελεί προτεραιότητα που έχει δρομολογηθεί και προχωρά με τη συνεργασία των αρμόδιων υπηρεσιών του Υπουργείου Οικονομικών και του Υπουργείου Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας. Μάλιστα, αναπτύχθηκε η μεθοδολογία που θα μειώσει δραστικά τους χρόνους και τα κόστη στις εξαγωγές, μέσω της απλοποίησης των προ-τελωνειακών και τελωνειακών διαδικασιών με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και της υλοποίησης ενός ενιαίου ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος.

Αντίστοιχα, στον τομέα της προώθησης των εξαγωγών, η παροχή τεχνογνωσίας από ένα κράτος-μέλος με εξαιρετική εμπειρία και επιτυχημένη πορεία στον τομέα αυτό θα είναι πολύτιμη, ενώ και άλλες χώρες με σχετική παράδοση θα μπορούσαν επίσης να συνδράμουν.

Είναι σαφές ότι και στις δύο αυτές περιπτώσεις, η Ελλάδα θα συνεχίσει να δέχεται την τεχνική βοήθεια των εταίρων μας ακολουθώντας τις πολύτιμες προτάσεις τους, ώστε να διευκολυνθεί το εξαγωγικό επιχειρείν και να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα της χώρας. Αυτή η προσφορά τεχνογνωσίας και ανταλλαγής καλών πρακτικών δείχνει την έμπρακτη αλληλεγγύη των κρατών μελών σε ζητήματα που αποτελούν προϋποθέσεις βιώσιμης ανάπτυξης.

V. Μια ευρύτερη στρατηγική εξωστρέφειας

Συμπερασματικά, θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι μέσα στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση (ΟΝΕ) δεν υπάρχει εναλλακτική λύση από την ενίσχυση της εξωστρέφειας της οικονομίας μας εάν θέλουμε να διασφαλίσουμε υψηλή και βιώσιμη ανάπτυξη.

Αυτό το αναπτυξιακό πρότυπο θα εδραιωθεί με τη συνέχιση της ριζικής μεταρρύθμισης της ελληνικής οικονομίας, όπως αυτή αποτυπώνεται εν μέρει και στο Δεύτερο Οικονομικό Πρόγραμμα για την Ελλάδα. Χρειάζεται διαρκή προσπάθεια και επιμονή σε όλα τα μέτωπα τα οποία έχουν ήδη χαραχθεί. Και χρειάζεται συνέχεια της συντεταγμένης προσπάθειας που άρχισε πριν από δύο χρόνια, για την αποτελεσματική εφαρμογή της Εθνικής Στρατηγικής για τις Εξαγωγές, όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα των εκλογών.

Θέλω να κλείσω τονίζοντας ότι μια ευρύτατη στρατηγική εξωστρέφειας πρέπει να διατρέχει το σύνολο της οικονομίας. Να αφορά δηλαδή όχι μόνο τον εξαγωγικό κλάδο, αλλά ολόκληρη την οικονομία. Πρέπει να παράγουμε εγχώρια αγαθά και υπηρεσίες που θα μπορούν να ανταγωνίζονται με επιτυχία τα εισαγόμενα στις προτιμήσεις των ελλήνων καταναλωτών. Ακόμα και στους μη εμπορεύσιμους κλάδους, όπως είναι οι κατασκευές, πρέπει να παράγουμε λειτουργώντας με μια λογική εξωστρέφειας.

Να φτιάχνουμε για παράδειγμα παραθεριστικές κατοικίες που θα απευθύνονται στον ξένο επενδυτή, στον βορειοευρωπαίο συνταξιούχο, αποφεύγοντας βέβαια τις ακρότητες υπερανάπτυξης του στεγαστικού τομέα στις οποίες υπέπεσαν άλλες μεσογειακές χώρες. Πρέπει να λειτουργούμε στην εγχώρια αγορά λαμβάνοντας υπόψη τις τάσεις και εξελίξεις της διεθνούς αγοράς.

Η εξωστρέφεια πρέπει να ενσωματωθεί στον τρόπο σκέψης μας, πρέπει να εμπεδωθεί ως κύριο και διαρκές χαρακτηριστικό της ελληνικής οικονομίας.

Καταλήγω λοιπόν με τη φράση με την οποία ξεκίνησα: Η εξωστρέφεια είναι το μέλλον της οικονομίας μας εάν θέλουμε η ελληνική οικονομία να έχει μέλλον.

–

Σημειώσεις:

1. Το 2011 η αξία των εξαγωγών ήταν 48,8 δισ ευρώ έναντι αξίας 61,4 δισ ευρώ των εισαγωγών. Η αξία των εξαγωγών αγαθών (εμπορικό ισοζύγιο που δεν περιλαμβάνει το ισοζύγιο υπηρεσιών) ήταν χαμηλότερη από το μισό της αξίας των εισαγωγών αγαθών (20,2 δισ ευρώ έναντι 47,5 δισ ευρώ το 2011 σύμφωνα με την Eurostat).

2. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, το 2011 η συμβολή των εξαγωγών στο ΑΕΠ ήταν στην Ελλάδα 22,7%, στην Ισπανία 30,2%, στην Ιταλία 28,7% και στην Πορτογαλία 36,1%. Όσο για το μερίδιο των εξαγωγών αγαθών στο ΑΕΠ της Ελλάδας (δηλ. το εμπορικό ισοζύγιο που δεν περιλαμβάνει υπηρεσίες όπως ναυτιλία και τουρισμό) το ποσοστό ήταν 9,4% του ΑΕΠ το 2011. Τα αντίστοιχα ποσοστά για τις Ευρωπαϊκές Μεσογειακές χώρες κυμαίνονται πάνω από 20%, και της Ιρλανδίας πάνω από 50%. (Ειδικότερα, για την Ιταλία ήταν 23,8%, την Ισπανία 20,7%, την Πορτογαλία 24,3%, ενώ για την Ιρλανδία 54,5%).

3. “Although the pattern of comparative advantages and the technological intensity of Greek exports have improved, exports remain concentrated in low- and medium-technology sectors, while product variety and quality have declined.” Bank of Greece Working Paper 114, Export performance, competitiveness and commodity composition, May 2010.

Αθήνα, 27 Απριλίου 2012

Υπό την προεδρία του Πρωθυπουργού Λουκά Παπαδήμου θα συνεδριάσει σήμερα, Παρασκευή 27 Απριλίου, στις 14:30, το Υπουργικό Συμβούλιο (Βουλή).
 
Τα θέματα της ημερήσιας διάταξης είναι:

1. Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου περί επιστροφής αποδοθέντων ποσών από τη ΔΕΗ και τους εναλλακτικούς προμηθευτές ηλεκτρικού ρεύματος και άλλες διατάξεις. (Εισηγητές Υπουργοί: Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας κα Ά. Διαμαντοπούλου, Οικονομικών κ. Φ. Σαχινίδης, Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής κ. Γ. Παπακωνσταντίνου)

2. Πρόοδος υλοποίησης δράσεων του Δεύτερου Οικονομικού Προγράμματος μέχρι το τέλος Απριλίου 2012. (Εισηγητής: Πρωθυπουργός)

3. Θέματα που αφορούν την ανακεφαλαιοποίηση πιστωτικών ιδρυμάτων. (Εισηγητής: Υπουργός Οικονομικών κ. Φ. Σαχινίδης)

4. Ενημέρωση σχετικά με την πρόοδο των διαπραγματεύσεων που αφορούν τις συμβάσεις παραχώρησης αυτοκινητοδρόμων. (Εισηγητής: Υπουργός Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, κ. Μ. Βορίδης)

Ο Πρωθυπουργός Λουκάς Παπαδήμος θα παραστεί και θα απευθύνει χαιρετισμό αύριο, Παρασκευή 27 Απριλίου, στις 12:00, στην εκδήλωση με θέμα «Εθνική στρατηγική για τις εξαγωγές» που συνδιοργανώνουν ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Εξαγωγέων (ΠΣΕ), ο Σύνδεσμος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος (ΣΕΒΕ) και ο Σύνδεσμος Εξαγωγέων Κρήτης (ΣΕΚ). Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στο ΘΕΑΤΡΟΝ, Κέντρο Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος» (Αίθουσα Ιφιγένεια Β΄, Πειραιώς 254, Ταύρος).

Ο Πρωθυπουργός στις 13:00 θα προεδρεύσει στη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου (Βουλή).